Độ bền của phù du

Nguồn: Soi.today – FB Nguyễn Trương Quý

Mình rất thích xem những cuốn sách ảnh lịch sử như những cuốn Century hay Decades của Phaidon chẳng hạn. Những cuốn loại khổ bé chứ không phải loại to đùng. Không chỉ nói về nghệ thuật chụp nhân vật hay bối cảnh mà còn cả cách chú giải: ngắn gọn mà bao quát, gợi mở, không diễn giải lại những “manifest content” của ảnh.

Ở Việt Nam làm chắc khó. Vì độ tin cậy của hình ảnh và thông tin về bối cảnh cũng nhiều khi bị sai lạc. Đáng thất vọng nhất là một số bức ảnh kinh điển của nhiếp ảnh thời chiến từng được giải thưởng quốc tế hóa ra đã bị chỉnh sửa can thiệp, thậm chí chưa chắc bối cảnh đã đúng. Tuy vậy, lọc ra thì vẫn có những bức ảnh xem gai người. Chẳng hạn bức ảnh nữ du kích Đồng Tháp vác hòm đạn chạy băng qua trảng cỏ (1974). Có thể nói gì về bức ảnh không rõ mặt và thậm chí hình người bị nhòe đi thế?

Dù có phải là “băng qua lửa đạn” hay không, người xem vẫn thấy cảm giác bất trắc. Dù đằng sau có những đoàn người tiến lên, nhưng bức ảnh về một người phụ nữ chân trần chạy trong khung cảnh không nơi ẩn nấp như thế, qua thời gian, ý nghĩa hào hùng giảm đi mà ý niệm thương cảm tăng lên nhiều hơn. Chiến tranh thực khắc nghiệt và tàn bạo, đẩy con người vào thế đánh đu với số phận. Đây là lớp diễn ngôn phái sinh, chắc ngoài chủ định của người chụp. Nói chung không có bức ảnh hay bài ca nào lỗi thời, mỗi sản phẩm có một thông điệp gốc và nội dung mới theo cách “đọc lại” như Roland Barthes đề xuất.

Còn đây là một số bức ảnh lấy từ trang Brightside.me, một trang chủ yếu các bộ ảnh vui vẻ về thú cưng, phụ nữ với đàn ông khác nhau ra sao…, nhưng cũng có một số bộ ảnh kiểu Centurycủa Phaidon, chúng cũng có những diễn ngôn mới khi xem bằng con mắt ngày nay. Thử phân tích.

Chúng ta có thể nói gì về bức ảnh năm 1912 trên? Bên cạnh việc mô tả còn là việc ngoại suy. Nói cho đúng thì đây hẳn là khuôn mặt của chiến tranh – sau 1 thế kỷ, người nông dân Nga này dường như vẫn nghèo khó, áo choàng rách và ngồi trên cái ghế đóng từ gốc cây sần sùi ở trước ngôi nhà có vẻ thô kệch. Bên cạnh là người vợ/con đang phải chăm sóc. Có lẽ bên cạnh cái nghèo thì đấy là cái còn lại bất biến-tình người. Các trận chiến nói chung chỉ làm sang cho các vị tướng, một vài ông vua bà hoàng và một số nhà tiểu thuyết thích đại tự sự.

 

 

Trong khi đó, hãy xem ảnh tiếp đây:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nhận xét của bạn Phát Lạc: Bức ảnh contact lens lúc chụp có lẽ chỉ có ý nói về một vật dụng còn khá mới lúc bấy giờ và những sự cố hy hữu-buồn cười và những vấn đề của nó đặt ra. Contact lens hồi 6x hẳn là loại bằng thuỷ tinh vì chưa có loại mềm. Ngoài chấn thương mắt nó còn có thể gây xước cho các cầu thủ khác nên họ phải dừng lại để tìm.

 

 

 

 

 

 

 

 

*

Từ Fb của Nguyễn Trương Quý

About ledinhle

Fiero di Essere Bianconero

Posted on 30.01.2016, in Tự viết. Bookmark the permalink. Để lại bình luận.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: